॥ दोहा ॥
जय जय तुलसी भगवती।
सत्यवती सुखदानी।।
नमो नमो हरि प्रेयसी।
श्री वृन्दा गुन खानी।।
श्री हरि शीश बिरजिनी।
देहु अमर वर अम्ब।।
जनहित हे वृन्दावनी।
अब न करहु विलम्ब।।
॥ चौपाई ॥
धन्य धन्य श्री तुलसी माता।
महिमा अगम सदा श्रुति गाता।।1।।
हरि के प्राणहु से तुम प्यारी।
हरीहीँ हेतु कीन्हो तप भारी।।
जब प्रसन्न है दर्शन दीन्ह्यो।
तब कर जोरी विनय उस कीन्ह्यो।।
हे भगवन्त कन्त मम होहू।
दीन जानी जनि छाडाहू छोहु।।4।।
सुनी लक्ष्मी तुलसी की बानी।
दीन्हो श्राप कध पर आनी।।
उस अयोग्य वर मांगन हारी।
होहू विटप तुम जड़ तनु धारी।।
सुनी तुलसी हीँ श्रप्यो तेहिं ठामा।
करहु वास तुहू नीचन धामा।।
दियो वचन हरि तब तत्काला।
सुनहु सुमुखी जनि होहू बिहाला।।8।।
समय पाई व्हौ रौ पाती तोरा।
पुजिहौ आस वचन सत मोरा।।
तब गोकुल मह गोप सुदामा।
तासु भई तुलसी तू बामा।।
कृष्ण रास लीला के माही।
राधे शक्यो प्रेम लखी नाही।।
दियो श्राप तुलसिह तत्काला।
नर लोकही तुम जन्महु बाला।।12।।
यो गोप वह दानव राजा।
शङ्ख चुड नामक शिर ताजा।।
तुलसी भई तासु की नारी।
परम सती गुण रूप अगारी।।
अस द्वै कल्प बीत जब गयऊ।
कल्प तृतीय जन्म तब भयऊ।।
वृन्दा नाम भयो तुलसी को।
असुर जलन्धर नाम पति को।।16।।
करि अति द्वन्द अतुल बलधामा।
लीन्हा शंकर से संग्राम।।
जब निज सैन्य सहित शिव हारे।
मरही न तब हर हरिही पुकारे।।
पतिव्रता वृन्दा थी नारी।
कोऊ न सके पतिहि संहारी।।
तब जलन्धर ही भेष बनाई।
वृन्दा ढिग हरि पहुच्यो जाई।।20।।
शिव हित लही करि कपट प्रसंगा।
कियो सतीत्व धर्म तोही भंगा।।
भयो जलन्धर कर संहारा।
सुनी उर शोक उपारा।।
तिही क्षण दियो कपट हरि टारी।
लखी वृन्दा दुःख गिरा उचारी।।
जलन्धर जस हत्यो अभीता।
सोई रावन तस हरिही सीता।।24।।
अस प्रस्तर सम हृदय तुम्हारा।
धर्म खण्डी मम पतिहि संहारा।।
यही कारण लही श्राप हमारा।
होवे तनु पाषाण तुम्हारा।।
सुनी हरि तुरतहि वचन उचारे।
दियो श्राप बिना विचारे।।
लख्यो न निज करतूती पति को।
छलन चह्यो जब पारवती को।।28।।
जड़मति तुहु अस हो जड़रूपा।
जग मह तुलसी विटप अनूपा।।
धग्व रूप हम शालिग्रामा।
नदी गण्डकी बीच ललामा।।
जो तुलसी दल हमही चढ़ इहैं।
सब सुख भोगी परम पद पईहै।।
बिनु तुलसी हरि जलत शरीरा।
अतिशय उठत शीश उर पीरा।।32।।
जो तुलसी दल हरि शिर धारत।
सो सहस्र घट अमृत डारत।।
तुलसी हरि मन रञ्जनी हारी।
रोग दोष दुःख भंजनी हारी।।
प्रेम सहित हरि भजन निरन्तर।
तुलसी राधा में नाही अन्तर।।
व्यन्जन हो छप्पनहु प्रकारा।
बिनु तुलसी दल न हरीहि प्यारा।।36।।
सकल तीर्थ तुलसी तरु छाही।
लहत मुक्ति जन संशय नाही।।
कवि सुन्दर इक हरि गुण गावत।
तुलसिहि निकट सहसगुण पावत।।
बसत निकट दुर्बासा धामा।
जो प्रयास ते पूर्व ललामा।।
पाठ करहि जो नित नर नारी।
होही सुख भाषहि त्रिपुरारी।।40।।
॥ दोहा ॥
तुलसी चालीसा पढ़ही।
तुलसी तरु ग्रह धारी।।
दीपदान करि पुत्र फल।
पावही बन्ध्यहु नारी।।
सकल दुःख दरिद्र हरि।
हार ह्वै परम प्रसन्न।।
आशिय धन जन लड़हि।
ग्रह बसही पूर्णा अत्र।।
लाही अभिमत फल जगत।
मह लाही पूर्ण सब काम।।
जेई दल अर्पही तुलसी तंह।
सहस बसही हरीराम।।
तुलसी महिमा नाम लख।
तुलसी सूत सुखराम।।
मानस चालीस रच्यो।
जग महं तुलसीदास।।
॥ Doha ॥
Jai jai tulsi bhagvati,
Satyavati sukhdani.
Namo namo hari preyasi,
Shree vrinda gun khani.
Shree hari sheesh birajini,
Dehu amar var amb.
Janhit he vrindavani,
Ab na karahu vilamb.
॥ Chaupai ॥
Dhanya dhanya shree tulsi mata,
Mahima agam sada shruti gata. ।।1।।
Hari ke pranahu se tum pyari,
Harihee hetu keenho tap bhari.
Jab prasann hvai darshan deenhyo,
Tab kar jori vinay us keenhyo.
He bhagvant kant mam hohu,
Deen jaani jani chhadahu chhohu. ।।4।।
Suni lakshmi tulsi ki bani,
Deenho shrap kradh par aani.
Us ayogya var mangan hari,
Hohu vitap tum jad tanu dhari.
Suni tulsi heen shrapyo tehin thama,
Karahu vaas tuhoo neechan dhama.
Diyo vachan hari tab tatkala,
Sunahu sumukhi jani hohu bihala. ।।8।।
Samay pai vhau rau pati tora,
Pujihau aas vachan sat mora.
Tab gokul mah gop sudama,
Tasu bhai tulsi too bama.
Krishna raas leela ke mahi,
Radhe shakyo prem lakhi nahi.
Diyo shrap tulsiha tatkala,
Nar lokahi tum janmahu bala. ।।12।।
Yo gop vah danav raja,
Shankh chud namak shir taja.
Tulsi bhai tasu ki nari,
Param sati gun roop agari.
As dvai kalp beet jab gayaoo,
Kalp tritiya janm tab bhayaoo.
Vrinda naam bhayo tulsi ko,
Asur jalandhar naam pati ko. ।।16।।
Kari ati dvand atul baldhaama,
Leenha shankar se sangram.
Jab nij sainya sahit shiv hare,
Marahi na tab har harihi pukare.
Pativrata vrinda thi nari,
Koou na sake patihi sanhari.
Tab jalandhar hi bhesh banai,
Vrinda dhig hari pahuchyo jai. ।।20।।
Shiv hit lahi kari kapat prasanga,
Kiyo sateetva dharm tohi bhanga.
Bhayo jalandhar kar sanhara,
Suni ur shok upara.
Tihi kshan diyo kapat hari tari,
Lakhi vrinda duhkh gira uchari.
Jalandhar jas hatyo abheeta,
Soi ravan tas harihi sita. ।।24।।
As prastar sam hriday tumhara,
Dharm khandi mam patihi sanhara.
Yahi karan lahi shrap hamara,
Hove tanu pashan tumhara.
Suni hari turatahi vachan uchare,
Diyo shrap bina vichare.
Lakhyo na nij kartooti pati ko,
Chhalan chahyo jab parvati ko. ।।28।।
Jadmati tuhu as ho jadrupa,
Jag mah tulsi vitap anupa.
Dhagv roop ham shaligrama,
Nadi gandaki beech lalama.
Jo tulsi dal hamahee chadh ihain,
Sab sukh bhogi param pad paihain.
Binu tulsi hari jalat sharira,
Atishay uthat sheesh ur peera. ।।32।।
Jo tulsi dal hari shir dharat,
So sahasra ghat amrit darat.
Tulsi hari man ranjani hari,
Rog dosh duhkh bhanjani hari.
Prem sahit hari bhajan nirantar,
Tulsi radha mein nahi antar.
Vyanjan ho chhappanhu prakara,
Binu tulsi dal na hareehi pyara. ।।36।।
Sakal teerth tulsi taru chhaahi,
Lahat mukti jan sanshay nahi.
Kavi sundar ik hari gun gavat,
Tulsihi nikat sahasgun pavat.
Basat nikat durbasa dhama,
Jo prayas te poorv lalama.
Paath karahi jo nit nar nari,
Hohi sukh bhashahi tripurari. ।।40।।
॥ Doha ॥
Tulsi chalisa padhahi,
Tulsi taru grah dhari.
Deepdan kari putra phal,
Pavahi bandhyahu nari.
Sakal duhkh daridra hari,
Haar hvai param prasann.
Ashiy dhan jan ladhi,
Grah basahi poorna atra.
Lahi abhimat phal jagat,
Mah lahi poorn sab kaam.
Jei dal arpahi tulsi tanh,
Sahas basahi hareeram.
Tulsi mahima naam lakh,
Tulsi sut sukhram.
Manas chalis rachyo,
Jag mahan tulsidas.
॥ समाप्त ॥